X Advertisement
IMG-LOGO

2025 මැයි මස 12 වන සඳුදා


යුක්‍රේන යුද්ධය හමුවේ ලෝකයේ ආහාර අර්බුධය

 

අද අප ජීවත් වන්නේ අර්බුද රැසක් මධ්‍යයේය. එය අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. ලෝකය දේශගුණික අර්බුදවලින් පමණක් නොව, මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරනු ලැබූ අර්බුදවලින් ද බැටකයි. 2019 දී, දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ආහාර අර්බුදයක් පිළිබඳවත්, මහා සාගතයක් පිළිබඳවත් බියක් හට ගැණුනි.   

‘කොවිඩ් 19’ වසංගතය හිස එසවූයේ, 2019 වසර අවසානයේය. 2020 වසර පුරාම ‘කොවිඩ් 19’ වසංගතයේ බලපෑම ලෝකයේ සෑම කෙනකුටම දැනෙන්නට වූ අතර, ලෝකය ගමන් ක​රන්න පටන් ගත්තේ ආර්ථික අවපාතයක් මැදිනි. කෙසේ නමුත්, ‘කොවිඩ් 19’ සැර බාල වී, එම ආර්ථික අවපාතයෙන් ගොඩ ඒමට ලෝකය වෙර දරද්දී, නව අර්බුදයක් නිර්මාණය විය. ඒ, යුක්රේනය සම්බන්ධයෙන් රුසියන් ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් හමුදා ක්‍රියා මාර්ගයකට යොමු වීමය. යුද ගැටුම් හේතුවෙන්, ලෝකයේ සැපැයුම්දාමවලට එල්ලවන බලපෑම සුළුපටු නොවෙයි. ලෝකයේ කොතැනක හෝ යුද ගැටුමක් ආරම්භ වුණු සැණින් තෙල් මිල ඉහළ යන්නේ ද ඒ නිසාය. 

 
2019 ට පෙර, දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ලෝකයේ ආහාර නිෂ්පාදනයට බලපෑම් එල්ල වී තිබුණි. එය ‘කොවිඩ් 19’ වසංගයත් සමග නරක අතට හැරුණි. ඒ වනවිටත් තිරිගු මිල සියයට 60 කින් පමණ ඉහළ ගොස් තිබුණි. ලෝකයේ ආහාර සැපැයුම සැලකිල්ලට ගතහොත්, යුක්රේනයට සහ රුසියාවට ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් හිමිවෙයි. යුක්රේන යුද්ධය, තෙල් සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව, තිරිඟු‍, සූර්යකාන්ත තෙල් සහ සීනි සම්බන්ධයෙන් ද අර්බුදයක් ඇති කළේය.   


එය ලෝකයේ ආහාර සැපැයුම් දාමයට බාධාවක් විය. ඉදිරියේ දී දරුණු ඵලවිපාක ගෙන දෙනු නොඅනුමානය. යුක්රේන රුසියන් අර්බුදයේ ආර්ථික බලපෑම තවමත් ශ්‍රී ලංකාවේ අපට දැනෙන්න පටන් ගෙන නැත. යුද්ධය අද හෙට අවසන් වුවත්, මෙම ආහාර අර්බුදය එක රැයින් අවසන් වන්නේ නැත. එය ඉදිරි වසර ගණනාව තිස්සේ පවතිනු ඇත.   


රුසියාව ලෝකයේ ප්‍රධාන පෙළේ තිරිගු අපනයනකරුවන්ගෙන් කෙනෙකි. තිරිඟු‍ ආපනයනය කරන රටවල් අතර පස්වැනි ස්ථානයේ පසුවන්නේ යුක්රේනයයි. රුසියන් යුක්රේන යුද්ධය හේතුවෙන් යුක්රේනයේ තිරිඟු‍ නිෂ්පාදනය සහ අපනයනය බිඳ වැටුණි. රුසියාවේ තිරිඟු‍ නිෂ්පාදනය සහ අපනයනය බිඳ වැටුණේ යුක්රේන ආක්‍රමණය හේතුවෙන් රුසියාවට බටහිර රටවල් පැනැවූ සම්බාධක නිසාය.   


යුක්රේනය ඔවුන්ගේ තිරිඟු‍ අපනයනය සිදු කරන්නේ කළු මුහුද හරහා එරට වරාය නගර තුනකිනි. ඔඩෙසා, කෙර්සෝන් සහ මයිකොලාව් යනු එම වරාය තුනය.   


රුසියාවෙන් සහ යුක්රේනයෙන් තිරිඟු ආනයනය කරන ලොව ප්‍රධානතම රටක් වන්නේ ඊජිප්තුවය. ඉන්පසු පිළිවෙළින් සෙසු තිරිඟු‍ ආනයනය කරන්නන් වන්නේ තුර්කිය, බංග්ලාදේශය, නයිජීරියාව, යේමනය, අසර්බයිජානය සහ සුඩානයයි. ලිබියාව, ලෙබනනය සහ ටියුනීසියාව ද මෙම ලැයිස්තුවට අයත් බව පැවැසෙයි. තිරිඟු‍ අවශ්‍යතාව ධනවත් හෝ සංවර්ධනය වූ රටවලට පමණක් නොව සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ද තිබේ. එහිදී සැපැයුම් දාමයට බාධා එල්ල වන්නේ නම්, මෙම රටවල් අර්බුදයකට ලක් වෙයි. ආහාර මිල තව තවත් ඉහළ යයි.   


2020 දී තිරිඟු මිල සියයට 33 කින් ඉහළ ගියේය. යුද්ධය තව තවත් ඇදුණොත් තත්ත්වය තවත් දරුණු විය හැකිය. තත්ත්වය මග හරවා ගැනීමට ඇමෙරිකාව, කැනඩාව ඉදිරිපත් විය හැකිය. එහෙත්, එය අර්බුදය සමථයකට පත් කිරීමට ප්‍රමාණවත් වන්නේ නැත. යුක්රේනයේ යුද්ධය මුල්කොට ගනිමින්, ඉතාමත් බරපතළ ආහාර අර්බුදයක් නිර්මාණය වනු ඇති බවත්, එය ඉදිරි වසර 15 ක කාලය පුරා ලොවට බලපෑම් කරමින්, සාගතයක් නිර්මාණය කරනු ඇති බවත් නිව්​ෙ‌යා්ක් නුවර පැවැති එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුළුවකදී එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ ලේකම් ඇන්තෝනියෝ ගුටරේස් මුළු ලොවටම අනතුරු ඇඟවීය. එම අනතුරු ඇඟවීම සුළුවෙන් තැකිය නොහැකිය.   


ඛනිජ තෙල් පිළිබඳ ජගත් විශේෂඥයන් අනතුරු අඟවමින් පෙන්වා දී ඇත්තේ ඉදිරියේ දී ඩීසල් සම්බන්ධයෙන් ද විශාල අර්බුදයක් හටගනු ඇති බවය. මෙම ඩීසල් අර්බුදය ද සෘජුව ලෝකයේ ආහාර සැපැයුමට දැඩි වශයෙන් බලපෑම් එල්ල කිරීමට මේ වනවිටත් පටන් ගෙන තිබේ. අප ජීවත් වන ලෝකය එකිනෙකා සමඟ බද්ධ වූවකි. අප ශ්‍රී ලංකාව වැනි කුඩා රටක සිදුවන සිදුවීම් පෙළක් ගෝලීය වශයෙන් බලපෑමක් නොකරනවා විය හැකිය. කෙසේ නමුත් සෙසු රටවල් සම්බන්ධයෙන් තත්ත්වය ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්ය.   


ලෝකයේ ආහාර නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථාන ඇත්තේ එක් කලාපයකය. පාරිභෝගිකයන් සිටින්නේ වෙනත් කලාපයකය. ආහාර පමණක් නොව, ඉන්ධන සම්බන්ධයෙන් තත්ත්වය ද එසේමය. ඉන්ධන නිෂ්පාදන සිදුවන්නේ ලෝකයේ එක් කලාපයක වන අතර, ඉන්ධන පාරිභෝගිකයන් සිටින්නේ වෙනත් කලාපයකය. ඒ අනුව, පාරිභෝගිකයන් භූ දේශපාලනික වශයෙන් සිදුවන ගැටුම්කාරී තත්ත්වයකදී ආහාර සැපැයුමට මෙන්ම ඉන්ධන සැපැයුමට ද බාධා එල්ල වීම වළක්වා ගැනීම දුෂ්කරය. ඒ අනුව, රටරටවල ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන්ගේ අවධානය විශේෂයෙන් යොමු විය යුත්තේ මෙම අර්බුදවලට පිළියම් සෙවීමටය.   


රුසියන් යුක්රේන අර්බුදයේ දී, රුසියාවට ඇමෙරිකාව ඇතුළු බටහිර රටවල් පැනැවූ සම්බාධක බටහිරට පාරා වළල්ලක් වී තිබේ. බටහිර රටවල් රුසියාවට සම්බාධක පැනවීම මගින්, බටහිර රටවලට රුසියාවෙන් ආහාර සහ පොහොර ලබා ගැනීම දුෂ්කර විය. එය එම රටවල ආහාර නිෂ්පාදන කටයුතු මන්දගාමී කළේය. කෙසේ නමුත් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මැදිහත් වී, රුසියන් රජයේ නියෝජිතයන් සමඟ සාකච්ඡා පවත්වමින්, එම අර්බුදයට පිළියම් සෙවූ බවත්, පැවැති සාකච්ඡා සාර්ථක වුණු බවත් සම්බාධක මධ්‍යයේ ආහාර සහ පොහොර රුසියාවෙන් ලබා ගැනීමට එම සාකච්ඡා සාර්ථක වුණු බවත් පසුගිය 31 වැනිදා වාර්තා විය.   
බීබීසී ඇසුරිනි.

 

 

ලු‍සිත ජයමාන්න   

 



අදහස් (1)

යුක්‍රේන යුද්ධය හමුවේ ලෝකයේ ආහාර අර්බුධය

Ajith Ranaweera Sunday, 03 July 2022 06:30 AM

අද රුසියාව යුද්ධ කරන්නේ මුළු බටහිර රටවල් එක්ක යුක්රේනය සමග පමණක් නෙමෙයි, ඇමරිකාව හිතාගෙන හිටියේ සම්බාධක දාපු ගමන් පුටින් දණගහයි.. කියලා, ඒකනේ පුටින් කිව්වේ ඔබලාට ගෑස්, තෙල් අවශ්‍ය නම් රෑබල් වලින් ගෙවපල්ලා කියලා, සම්බාධක පනවපුවාම ආහාර විතරක් නෙමෙයි බෙහෙත් හේත් එහෙමත් හිඟයක් ඇතිවෙනවා. එක්ජාතීන්ටත් ඇස් ඇරුනේ බටහිරයින්ගේ ආහාර අර්බුදයක් නිර්මාණය වුණාට පස්සේ..., සම්බාධක දානකොට හිතන්න ඕනෑ ⁣මේකෙන් බැටකන්නේ ඒ ඒ රටවල ජනතාව මිස රාජ්‍ය නායකත්වය නොවන බව...

:       0       1

ඔබේ අදහස් එවන්න

විශේෂාංග

එදා ඇන්.ඇම් දුටු මෙදා අය වැය
2022 දෙසැම්බර් මස 01 278 0

අයවැය ලේඛනයක් වශයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ රජයේ මූල්‍ය කටයුතු එළැඹෙන වර්ෂයේ සිදුවන ආකාරය ගැන පාර්ලිමේන්තුව වෙත මුදල් අමාත්‍යවරයා විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබ


බහිරවයා ගිලින සල්ලි
2022 දෙසැම්බර් මස 01 238 0

රටක දියුණුවට අවශ්‍ය වන්නේ අවශ්‍යතා මත ව්‍යාප්ත වූ ප්‍රමාණවත් හා ගුණාත්මකභාවයෙන් ඉහළ යටිතල පහසුකම්ය. මාර්ග පද්ධතිය ඉන් ප්‍රමුඛය. නගරයක සිදුවන සංවර්ධන


එච්.අයි.වී. ආසාදිතයන් වැඩිවීම සමාජ අනතුරක්
2022 දෙසැම්බර් මස 01 172 0

2021 වසරේ අලුතින් එක්වූ එච්.අයි.වී. වෛරසය ආසාදිතයන් ගණන 411 ක් බව 25 වැනිදා පුවත්පත්වල වාර්තා වූයේය. ඒ අනුව මෙතෙක් මෙරට තුළ එච්.අයි.වී. වෛරස ආසාදිත රෝගීන් සංඛ්‍


ආගමට මුවාවී බලයට එන්න කැස කවන ඩින් ඩියම්ලා
2022 නොවැම්බර් මස 30 1595 1

1963 ජූනි මස 11 වැනි දින උදෑසන වියට්නාමයේ සයිගොන් නුවර ජනාධිපති මන්දිරයට ඉතා නුදුරු ස්ථානයකට ඔස්ටින් වෙස්ට්මිනිස්ටර් වර්ගයේ මෝටර් රථයක් මැදි කරගෙන භික්ෂ


ගුරු ප්‍රජාවට නින්දා කරන ගුරු ප්‍රජාවේම ඇත්තෝ
2022 නොවැම්බර් මස 30 579 0

“ගුරුවරයා යනු උත්තම පුරුෂයෙකි” මේ වූ කලී නව කතාවක නමක් පමණක් නොවේ. ආසියාතික ගුණගරුක බවින් අනූන ශ්‍රී ලාංකේය සමාජය හිසටත් මුදුනින් පිළිගන්නා ඒකාන්ත සත


නිර්මාණකරුවා පාඨකයාගේ බුද්ධියට අවමන් නොකළ යුතුයි
2022 නොවැම්බර් මස 29 785 0

රාජ්‍ය සම්මානලාභී පරිවර්තකයකු මෙන්ම ස්වතන්ත්‍ර නවකතා රචකයකු වන කුමාර සිරිවර්ධන රචනා කළ නවතම නවකතාව ‘භවනිරෝධ’ නමින් පසුගිය දා එළිදැක්වුණි. ඒ තුල්හිර


වැඩි දෙනා කියවූ පුවත්

මේවාටත් කැමතිවනු ඇති

Birmingham City University සමග අත්වැල් බැඳ ගනිමින් Amrak Institute දැන් BSc. (Hons) Professional Practice (Nursing) Top-up Degree පිරිනමයි 2022 ඔක්තෝබර් මස 06 2672 0
Birmingham City University සමග අත්වැල් බැඳ ගනිමින් Amrak Institute දැන් BSc. (Hons) Professional Practice (Nursing) Top-up Degree පිරිනමයි

Amrak වෛද්‍ය විද්‍යා අධ්‍යාපන ආයතනය, බර්මින්හැම් සිටි විශ්ව විද්‍යාලය සමග අත්වැල් බැඳගනී!

පිරිසිදු වෙරළ තීරයක් උදෙසා පරිසරය සුරැකීමට සී. ඩබ්ලිව්. මැකී පීඑල්සී කැපවේ 2022 සැප්තැම්බර් මස 27 2652 2
පිරිසිදු වෙරළ තීරයක් උදෙසා පරිසරය සුරැකීමට සී. ඩබ්ලිව්. මැකී පීඑල්සී කැපවේ

ශ්‍රී ලාංකීය ජනතා විශ්වාසය දිනූ කීර්තිමත් ව්‍යාපාර සමූහයක් වන සී. ඩබ්ලිව්. මැකී පීඑල්සී විසින් සමුද්‍ර දුෂණය වැළැක්වීමේ සය වැදෑරුම් තිරසර ආකෘතියේ එක

මහ කොමසාරිස්තුමාගේ පණිවුඩය 2022 අගෝස්තු මස 15 3638 0
මහ කොමසාරිස්තුමාගේ පණිවුඩය

ඉන්දියාව නිදහසේ 75 වන සංවත්සරය සමරන මෙම අවස්ථාවේදී ශ්‍රී ලංකාවේ මාගේ සහෝදර සහෝදරියන්ට උණුසුම් සුභාශිංසන පිරිනමමි. ශ්‍රී ලංකාව ද නිදහසේ 75 වන වසරෙහි පසුව

Our Group Site